Tin tức
04:51:32 25/02/2026.jpg)
Tào Hà: Cuốn sách này sử dụng đa dạng các thể loại văn học. Ngoài phần tự sự chính do cô viết còn có lời kể, cuộc đối thoại của phụ huynh, bác sĩ, giáo viên cùng nhật ký, bệnh án và phần giải thích các khái niệm bệnh lý. Sự đan xen ấy khiến tác phẩm mang dung lượng thông tin phong phú hơn, cũng khác với bộ sách về Lương Trang trước đây của cô.
Lương Hồng: Khi đã nắm trong tay nguồn tư liệu phong phú, thứ nhất nó giúp bạn có cái nhìn sâu sắc hơn về sự việc; thứ hai là khi bắt tay vào viết, những tư liệu ấy sẽ tự nhiên hiện lên. Ví dụ như ở phần hai về Kinh thành, khi tôi viết về Trần Thanh Họa, chị ấy hồi tưởng lại những thời điểm mình đã lỡ nhịp với con rồi đưa cho tôi xem một số hồ sơ bệnh án. Tôi cảm thấy những tài liệu ấy vô cùng quan trọng bởi chúng giúp tôi nhìn thấy trạng thái và quá trình phát triển cảm xúc của Ngô Dụng. Vì thế những tư liệu ấy trở thành bằng chứng xác thực có thể đi sâu vào kết cấu văn học của tác phẩm.
Chẳng hạn như nhật ký của Nhã Nhã. Nhiều độc giả nói rằng sau khi đọc xong đã vô cùng xúc động, thậm chí nhờ đó mà tìm thấy thêm niềm tin. Tôi cũng hy vọng thông qua hình thức nhật ký, độc giả có thể thực sự bước vào thế giới nội tâm của cô bé: em đã làm thế nào để tự mình bước ra khỏi bóng tối, em suy nghĩ về thế giới này ra sao, thế giới bên trong em phong phú đến mức nào và lối tư duy của em rốt cuộc là gì?
Tôi mong độc giả hiểu sâu hơn rằng đây chính là con cái của chúng ta, các em là như thế và hành trình của các em là như vậy. Là một học sinh ưu tú nhưng sự cạnh tranh khốc liệt cùng chủ nghĩa thành tích đã đẩy cô bé đến bờ vực sụp đổ. Em đã làm thế nào để từng bước vực dậy? Nhật ký chính là liệu pháp tự chữa lành tuyệt vời. Qua đó ta có thể nhìn thấy quỹ đạo tinh thần và quá trình tự leo dốc của đứa trẻ. Điều ấy có một sức mạnh rất lớn.
Tào Hà: Những hình ảnh giàu tính văn học cũng khiến tác phẩm phi hư cấu trở nên mềm mại hoặc giàu sức gợi hơn. Chẳng hạn khi ba gia đình của Trần Thanh Họa tụ họp dưới chân Trường Thành, hình ảnh sức mạnh hoang dã của nơi đây tạo nên ấn tượng mãnh liệt đối lập với trạng thái mệt mỏi của con người. Ngoài ra còn có hình ảnh ánh sáng. Tôi nhớ trước đây cô từng viết Ánh sáng của Lương Quang Chính, Một đám mây phát sáng trôi trên bầu trời trấn Ngô. Liệu có thể nói cô có sự đồng cảm rất lớn với hình ảnh ánh sáng này không?
Lương Hồng: Tôi chưa từng nghĩ đến vấn đề này, cũng có những bạn bè và độc giả thường bảo tôi lại dính lấy ánh sáng rồi. Rất khó để phân tích điểm khởi đầu tâm lý của chính mình, nhưng có lẽ khát vọng về ánh sáng là một sợi dây tình cảm thầm kín sâu thẳm trong lòng tôi với tư cách là một người viết. Mặc dù rất khó để xác nhận nhưng khi bạn sử dụng nó lặp đi lặp lại thì đó quả thực có thể là một cách biểu đạt cho nỗi khát khao từ sâu thẳm trong tâm hồn.
Tào Hà: Dẫu cô viết về những câu chuyện buồn nhưng tôi vẫn cảm nhận được năng lượng tích cực từ đó. Cái kết: "Mọi thứ vẫn chưa hoàn toàn tốt đẹp, nhưng dường như có một nguồn sức mạnh đang từ từ tích tụ khiến người ta có quyền mong đợi vào tương lai" là một kết thúc mở. Hẳn đó cũng chính là ngụ ý của tựa đề Phải có ánh sáng chăng?
Lương Hồng: Đúng vậy. Quá trình viết Phải có ánh sáng, chính bọn trẻ và các bậc phụ huynh đã mang lại cho tôi sự gợi mở vô cùng lớn. Họ đều đang không ngừng tìm kiếm phương hướng và không ngừng tự điều chỉnh. Dù trải qua bao khoảnh khắc đau khổ hay đi qua bao đường vòng nhưng họ vẫn luôn trăn trở suy tư. Đặc biệt là bọn trẻ, dù đang trong cảnh khốn cùng hay đang vùng vẫy nơi vực thẳm cảm xúc nhưng tâm hồn các em thực sự đang hướng về phía ánh sáng.
Các em hy vọng cuộc sống của mình sẽ có ánh sáng, hy vọng bước ra khỏi bóng tối và thoát khỏi sự lạc lối để tìm kiếm những khả năng mới cho sự sống. Điều đó mang lại cho tôi niềm tin to lớn. Đó vừa là niềm tin của chúng ta vào nhân loại, vừa là niềm tin vào sự trưởng thành và hiện hữu của chính sinh mệnh mình. Sau khi sách xuất bản, phản hồi của độc giả cũng tiếp thêm cho tôi niềm tin mãnh liệt. Đọc những bình luận trên mạng, tôi nhận thấy dù là thanh thiếu niên hay người lớn, giáo viên hay phụ huynh, ai nấy đều đang suy ngẫm rất nghiêm túc. Tựa như ánh sáng đang từ từ hội tụ, mọi người cùng chung một nỗi trăn trở, và sự suy tư chung ấy chắc chắn hàm chứa sức mạnh của riêng nó.
Tào Hà: Cô có dự định tiếp tục viết về chủ đề này không?
Lương Hồng: Đến giờ thì vẫn chưa thể chắc chắn, nhưng tôi nghĩ một khi đã viết Phải có ánh sáng thì có lẽ sau này tôi sẽ tiếp tục quan tâm đến chủ đề này một cách rất tự nhiên. Có thể một ngày nào đó tôi sẽ lại cầm bút, nhưng cụ thể là khoảng thời gian nào thì tôi chưa rõ.
Nguồn: Báo Văn học và Nghệ thuật | Lương Hồng, Tào Hà | 16/01/2026
